Shpresa O., 24 vjeçare, flet për përvojën e saj si praktikante e mjekësisë sanitare gjatë vitit të kaluar në hapësirat e Qendrës Klinike Universitare të Kosovës dhe ngacmimin që e kishte përjetuar në repartin ku e kryente praktikën.

Ata veç frikës së mund të infektoheshin me Covid 19 dhe të ishin bartës potencial të virusit tek familjet dhe shoqëria, e sfidës për raportuar në kohë reale, duhet të merrnin sa më shumë informacione nga sa më shumë njerëz në institucionet shëndetësore brenda vendit, e të përcillnin çdo ndryshim në vendet ku epidemia tashmë kishte arritur kulmin për t’i përkthyer termet në gjuhën që kuptoheshin nga qytetarët.

Gazetarët vazhdimisht njoftonin me më të rejat publikun. Ndër tjera, u njoftua se nga vendimet e qeverisë ishte mbyllja e shumë bizneseve, ndalimi i transportit publik e mbyllja e aeroportit, karantinimi i disa rajoneve të vendit, si dhe limitimi i qarkullimit të qytetarëve. Mediat s’do prekeshin nga masat drastike të qeverisë. Punëtorëve të mediave ju duhej vetëm një mjet identifikimi dhe mund të qarkullonin të lirë për punën e tyre. Por, puna e gazetarëve s’do mbetej e paprekur përgjatë pandemisë.

“Padyshim frika është pjese e çdo qenie njerëzore. Fillimisht, as ne nuk i kemi pas të qartaë se me çka kemi me u ballafaqu dhe kishte shumë dilema rreth mbrojtjes, apo kushtimisht me thanë rreth besimit se a me të vërtete po dimë te mbrohemi, por duke kaluar ditët edhe situata edhe puna jonë në terren u shndërrua në një rutine pothuajse tëzakonshme. Padyshim që në një situate jo të zakonshme, ka bërë që tv pjekem më shumë profesionalisht. Dinamika e punës ka qenë e madhe ashtu sikurse edhe vëllimi dhe zhvillimet e informatave”, thotë Arbreshë Uka, gazetare e KlanKosova.

Mënyra më e mirë për t’i shmangur lajmet e rreme është që lexuesi t’i sheh me sy kritik ndërsa mediat dhe profesionistët e fushës t’i identifikojnë kanalet që i shpërndajnë ato.

Radio Prizreni është radioja më e vjetër në Prizren. Sipas drejtuesve të saj është njëra prej mediave lokale më të goditura nga pandemia COVID-19, pasi që për 3 muaj redaksia nuk ka punuar, ndërkohë që vetëm tekniku në mëngjes ka vendosur programin 24 orësh.

“Ka qenë aq e vështirë sa nuk thuhet. Së pari të pajtohem me humbjen e burrave dhe tjetra që gjithë barra kishte rënë mbi ne. Fëmijët ishin të vegjël për të kuptuar çka ka ndodhur. Përveç ndihmave që na jepnin, nuk kishim të ardhura, e tetë fëmijët duhej ushqyer”, thotë ajo.

Të gjitha mediat në Kosovë u detyruan të riorganizohen për t’iu përshtatur situatës së re, e në rastin më të keq, shkurtuan stafin. Një pjesë e stafit u detyrua të punojë nga shtëpia, e të tjerë rrezikuan duke qenë në krye të punës për të raportuar rastet dhe përditshmërinë e re. Që këtu nis transformimi i raportimit, pasi që ai kishte edhe konotacion personal.

Gazeta kryesore, Koha Ditore, ka dalur me botimin e saj elektronik, të cilin edhe e ka ofruar falas gjatë kohës së pandemisë. Si pasojë e vështiresive ekonomike, në disa mediume janë raportuar ulje pagash, ndërsa sipas një hulumtimi të kryer nga Instituti i Medias i Kosovës (IMK) disa media rrëzikojnë edhe mbylljen.

“Nga 13 marsi ndërroi komplet edhe sistemi i raportimit për mua. Nga të raportuart për politikë, dalim në raportimin për shëndetësi. Të nesërmen, në televizionin ku unë punoj, kemi nisur një skemë të re programore, ekskluzivisht kushtuar ‘Covid -19’. Ky ndryshim ka qenë sfidues meqë shumica e gazetarëve në Kosovë janë gazetarë universal, jo të profilizuar. Sfidues ka qenë edhe vetë virusi, i cili ka qenë shumë i panjohur për ne”, tregon Gallopeni për ‘KosovaLive’.

Mimozë Lakna, kryeredaktore e kësaj gazete thotë prej kur është ndalur botimi i gazetës, kanë vazhduar punën vetëm në portal dhe me orar më të shkurtër. Sipas saj, rrjedhimisht kjo ka ndikuar edhe në uljen e pagave, por njëkohësisht edhe është mundësuar mbajtja e tërë stafit.

Gratë kosovare shpesh heqin dorë nga e drejta e tyre për trashëgimi për shkak të ndikimit të traditës dhe zakoneve që parapërcaktojnë rolet e të qenurit “burrë” apo “grua”.